Bijwerkingen: Communicatie bij bijwerkingen met patiënt en arts

Geneesmiddelen kunnen naast het gewenste therapeutische effect ook tot bijwerkingen leiden. Bijwerkingen zijn een belangrijke oorzaak van het niet opvolgen van behandeladviezen. Voor een optimale farmacotherapie en therapietrouw is het dan ook belangrijk dat bijwerkingen tijdig worden opgemerkt en adequaat worden behandeld.

Een goede communicatie met patiënt en collega-zorgverleners is hierbij onmisbaar. Patiënten komen niet altijd zelf met klachten over mogelijke bijwerkingen. Zij weten niet dat de klachten door een geneesmiddel worden veroorzaakt of vergeten dit te melden. Het is daarom belangrijk dat zorgverleners de patiënt informeren over mogelijke bijwerkingen en er gedurende de behandeling nadrukkelijk naar vragen.

Onder andere zorgvuldig luisteren en doorvragen zijn gesprekstechnieken die hiervoor worden gebruikt. Apothekers en hun medewerkers moeten hierbij rekening houden met eventuele laaggeletterdheid van patiënten. Het hele apotheekteam moet het belang inzien om bijwerkingen te bespreken en zowel bij het gesprek voor de eerste, tweede en vervolguitgiftes hier alert op zijn. 

In de communicatie met artsen moet de apotheker aansluiten op de kennis die de arts al heeft en doorvragen naar eventuele weerstanden van de arts om patiënten hierover te informeren. Idealiter stemt de apotheker met de artsen af welke bijwerkingen bij een eerste uitgifte worden genoemd.

De nascholing Communicatie bij bijwerkingen met patiënt en arts behandelt op een praktische wijze deze thema's. Met behulp van een interactieve informatie overdracht en oefeningen in kleine groepjes krijgt u handvatten, tips en tricks aangereikt die u meteen kunt toepassen in de praktijk. Deze geheel vernieuwde cursus maakt, samen met de cursus Omgaan met bijwerkingen in de praktijk, en Geneesmiddelen tijdens de zwangerschap onderdeel uit van de nascholing Bijwerkingen.

Na afloop van de nascholing kunt u het geleerde meteen toepassen in uw eigen praktijk.

Deze cursus is ontwikkeld in samenwerking met Lucie Douwes Dekker, Communicatie Advies Bureau Mr. JATh Bollerman & JL Douwes Dekker, arts.

Leerdoelen

Na de cursus kan de deelnemer:

  • Bijwerkingen tijdig herkennen en vervolgens adequate actie ondernemen.
  • Rekening houden met risicofactoren voor bijwerkingen om deze te voorkomen.
  • Bijwerkingen en overgevoeligheidsreacties op een juiste manier vastleggen.
  • Informatie over bijwerkingen delen en beoordelen wanneer dat nodig is.
Programma

Het programma duurt 4 uur en bevat de onderdelen:
Korte inleiding  inventarisatie vraagpunten en verwachtingen
Communicatie op 4 niveaus 
Attentiepunten communicatie met patiënt
Vragen stellen en luisteren
Motiverend uitleggen
Casus: uitleg aan de patiënt
Attentiepunten communicatie met patiënt
Gestructureerde (efficiënte) gespreksvoering met de patiënt 
Herkennen van (zorgen over) bijwerkingen en doorvragen
Casus: Tweede uitgifte
Attentiepunten communicatie met huisarts
Overtuigend informeren van de huisarts
Laatste vragen + Samenvatting leer- en aandachtspunten en evaluatie